Zioła

Przez wieki mieszkańcy Gorajca z chorobami radzili sobie, wykorzystując lecznicze rośliny, czyli zioła. Specjalistami w ich zbieraniu są zielarze, dla których każda łąka jest swoistą apteką.  Zielarze obserwowali przyrodę i poznawali lecznicze działanie roślin na organizm człowieka.
SYROP Z SOSNY to naturalna substancja lecznicza. Stosując go profilaktycznie przez cały rok unikniesz obciążających organizm kuracji antybiotykowych. Młode pędy sosny do przygotowania syropu najlepiej zbierać w maju, a zawarte w nich sole mineralne, węglowodany i witamina C pomogą w leczeniu przeziębienia i nieżytu górnych dróg oddechowych.

W dawnych czasach ziołom przypisywano właściwości magiczne, ich zbieraniu towarzyszyły często tajemnicze rytuały. Dziś wiemy, iż było to konieczne, ponieważ – aby rośliny te miały jak najlepsze właściwości – muszą być zbierane o określonej porze roku, dnia, a nawet w odpowiedniej fazie księżyca. Do dziś zbiera się zioła dziko rosnące, ale niektóre gatunki pochodzą z upraw.

Pokrzywa – pewnie ją znacie? Ten kto wpadł w pokrzywy, długo o nich nie zapomni. Będą mu się kojarzyć z pieczeniem, swędzeniem i bąblami na skórze. Jej łodyga i liście pokryte są parzącymi włoskami, w ten sposób broni się przed swoimi wrogami. Nasi przodkowie uważali ją za roślinę magiczną, gdyż wywary z niej potrafiły leczyć.

Stosuje się ją do leczenia pęcherza i nerek, na dolegliwości wątroby, do oczyszczania organizmu z toksyn, do tamowania krwawień i przy anemii. W kosmetyce wykorzystywana jest ze względu na właściwości zmniejszające pocenie się, zapobiegające łupieżowi i wzmacniające włosy.

Pokrzywa to bardzo pożyteczna roślina zawierająca witaminy, wiele mikroelementów i soli mineralnych. Dlatego też ich liście i korzenie są surowcem zielarskim Można z niej też przyrządzić wyśmienitą zupę. Pokrzywa,  szczawiu zwyczajnego zaliczana była do tzw. „roślin głodowych”, które ratowały ludzi przed śmiercią głodową w czasie nieurodzaju, na przednówku oraz w trakcie wojen.

Czosnek niedźwiedzi – nazywany też czosnkiem cygańskim lub cebulą czarownic. Wiejskie opowieści głoszą, że roślina ta jest pierwszą, którą niedźwiedzie zjadają po przebudzeniu. Podobno czosnek ten jest źródłem nadludzkiej, niedźwiedziej siły. Współcześnie roślina ta ceniona jest za wspaniały smak i zdrowotne walory, w odróżnieniu od zwyczajnego czosnku zbiera i je się jej liście. Ale uwaga! Czosnek niedźwiedzi jest w Polsce objęty częściową ochroną gatunkową.

Mięta – tak jak większości ziół nasi dziadowie przypisywali jej moce magiczne, jest jednym z najstarszych naturalnych leków stosowanych przez ludzi gdyż jest bogatym źródłem witamin. Lecz­ni­cza moc mięty kon­cen­tru­je się przede wszyst­kim w olej­ku ete­rycz­nym po­zy­ski­wa­nym z liści i ziela ro­śli­ny (2 kg mię­to­we­go suszu daje ok. 10-30 ml olej­ku).

Tatarak – serwowano niegdyś dzieciom niejadkom. Przybył do nas z Azji najprawdopodobniej z , którzy zawsze mieli w jukach jego kłącza jako środek odświeżający, wzmacniający i zwalczający wiele dolegliwości. Żuli je podczas długiej jazdy konnej, by utrzymać jasność umysłu. Wierzyli też, że pomagają zatrzymać młodość . W Gorajcu znajdziecie go niemal w każdym rowie z wodą.

Widłak goździsty – roślina o pędach długich od 1- 1,5 m, czołgających się po ziemi. Zarodniki widłaka znajdowały zastosowanie w przemyśle metalurgicznym oraz służyły do wyrobu ogni sztucznych.

Knieć błotna – roślina trująca posiadająca kwiaty dostarczające barwnika, który zaprawiony ałunem,
farbuje wełnę i płótno na piękny żółty kolor. Z soku kwiatów sporządzano żółty atrament.
 Dziurawiec zwyczajny – nazywany jest świętojańskim zielem. W liściach dziurawca są pęcherzyki olejków eterycznych, z powodu których liście oglądane pod światło wyglądają jakby podziurkowane.
Czeremcha – liście rośliny po roztarciu mają silny, migdałowy zapach. Kwiaty są białe, wonne, zebrane w wydłużone, zwisające grona.
Kruszyna – owocem rośliny jest pestkowiec kulisty, najpierw czerwony, później czarny, zawierający 2-3 pestki, bardzo twarde. Kruszyna jest rośliną trująca.
Wilczomlecz sosnka – roślina z sokiem mlecznym.  Świeży sok mleczny wilczomleczu usuwa brodawki, odciski i wypryski. Ziele wilczomleczu farbuje wełnę zaprawioną ałunem na kolor żółty.
Mydlnica – posiada wonne, białe lub bladoróżowe kwiaty. Korzeń mydlnicy służył jako środek pianotwórczy , miał zastosowanie przy produkcji środków piorących , gaśnic, szamponów. Służył także do produkcji napojów orzeźwiających.
Barwinek pospolity – zwany również krzewinką zimozieloną. Ziele barwinka jest stosowany w lecznictwie ludowym jako środek obniżający ciśnienie krwi o raz zwiększający dotlenienie mózgu.
Bez dziki czarny – z owoców bzu czarnego przyrządza się konfitury, soki i powidła. Soku używano niegdyś do malowania brwii i rzęs na czarno. Drewno bzu czarnego jest wykorzystywane do wyrobu róźnych przedmiotów ( zegary, intrumenty muzyczne).
Śliwa tarnina – owoce tarniny są stosowane w lecznictwie ludowym w schorzeniach żołądkowo -jelitowych. Z owoców tarniny przyrządza się konfitury, soki, kompoty, wina i nalewki.